Lunar Race 2.0: Wat drijft hernieuwde interesse in maanmissies?  

Tussen 1958 en 1978 stuurden de VS en de voormalige Sovjet-Unie respectievelijk 59 en 58 maanmissies. De maanrace tussen de twee eindigde in 1978. Het einde van de Koude Oorlog, de ineenstorting van de voormalige Sovjet-Unie en de daaropvolgende opkomst van een nieuwe multipolaire wereldorde hebben geleid tot hernieuwde interesse in maanmissies. Naast de traditionele rivalen VS en Rusland hebben nu veel landen zoals Japan, China, India, de VAE, Israël, ESA, Luxemburg en Italië actieve maanprogramma's. De VS domineert het veld. Van de nieuwkomers hebben China en India aanzienlijke vooruitgang geboekt en ambitieuze maanprogramma's in samenwerking met partners. NASA's Artemis-missie is erop gericht om de menselijke aanwezigheid op de maan te herstellen en in de nabije toekomst een maanbasis/infrastructuur op te zetten. China en India hebben ook soortgelijke plannen. De hernieuwde interesse in maanmissies door veel landen wordt gedreven door het gebruik van maanmineralen, ijswater en ruimte -energie (met name zonne-energie) voor menselijke bewoning in de diepe ruimte en om te voorzien in de energiebehoeften van de groeiende wereldeconomie. De strategische rivaliteit tussen de belangrijkste spelers kan uitmonden in conflicten in de ruimte en de bewapening van de ruimte.

Sinds de lancering van de eerste maanmissie, Pioneer O, door de VS in 1958, zijn er tot nu toe ongeveer 137 maanmissies geweest . Tussen 1958 en 1978 stuurden de VS 59 missies naar de maan, terwijl de voormalige Sovjet-Unie er 58 lanceerde. Samen waren zij goed voor meer dan 85% van alle maanmissies. Het werd de "maanrace" genoemd, een wedloop om de superioriteit. Beide landen demonstreerden met succes belangrijke mijlpalen zoals een "zachte maanlanding" en het terugbrengen van maanmonsters. NASA ging nog een stap verder en demonstreerde ook de mogelijkheid tot een "bemande landing". De VS blijven het enige land dat een bemande maanmissie heeft kunnen uitvoeren.

Na 1978 viel de activiteit meer dan tien jaar stil. Er werd geen maanmissie meer uitgevoerd en de " maanwedloop " tussen de VS en de voormalige Sovjet-Unie kwam tot een einde.

In 1990 werden de maanmissies opnieuw gestart met het Japanse MUSES-programma. Momenteel, naast de traditionele rivalen VS en Rusland (als opvolger van de voormalige USSR die in 1991 instortte); Japan, China, India, de VAE, Israël, ESA, Luxemburg en Italië hebben actieve maanprogramma's. Hiervan hebben China en India bijzonder aanzienlijke vooruitgang geboekt in hun maanprogramma's.  

Het Chinese maanprogramma begon in 2007 met de lancering van Chang'e 1. In 2013 demonstreerde de Chang'e 3-missie China's vermogen tot een zachte landing. De laatste Chinese maanmissie, Chang'e 5, bereikte in 2020 de mogelijkheid om maanmonsters terug te brengen naar de aarde. Momenteel werkt China aan de lancering van een bemande maanmissie . Het Indiase maanprogramma begon daarentegen in 2008 met Chandrayaan 1. Na een onderbreking van 11 jaar werd Chandrayaan 2 in 2019 gelanceerd, maar deze missie slaagde er niet in een zachte landing op de maan te realiseren. Op 23 ^augustus 2023 landde de Indiase maanlander Vikram van de Chandrayaan 3- missie veilig en met een zachte landing op de zuidpool van de maan. Dit was de eerste maanmissie die op de zuidpool van de maan landde. Hiermee werd India het vierde land (na de VS, Rusland en China) dat een zachte landing op de maan kon uitvoeren.

Sinds 1990, toen de maanmissies werden hervat, zijn er in totaal 47 missies naar de maan gestuurd . Alleen al in dit decennium (de jaren 2020) vonden er 19 maanmissies plaats. De belangrijkste spelers hebben ambitieuze plannen. NASA is van plan om in 2025 een basiskamp en bijbehorende maaninfrastructuur te bouwen om de menselijke aanwezigheid op de maan te herstellen in het kader van het Artemis-programma, in samenwerking met Canada, ESA en India. Rusland heeft aangekondigd in de maanrace te blijven na het mislukken van de recente Luna 25-missie. China zal een bemande missie sturen en is van plan om in samenwerking met Rusland tegen 2029 een onderzoeksstation op de zuidpool van de maan te vestigen. De Indiase Chandrayaan-missie wordt beschouwd als een opstapje naar toekomstige interplanetaire missies van ISRO . Verschillende andere nationale ruimtevaartorganisaties streven ernaar om mijlpalen op de maan te bereiken. Het is duidelijk dat er een hernieuwde interesse is in maanmissies, vandaar de indruk van een "Maanrace 2.0".

Waarom hernieuwde belangen van landen in maanmissies?  

Maanmissies worden beschouwd als opstapjes naar interplanetaire missies. Het benutten van maanbronnen zal cruciaal zijn voor toekomstige kolonisatie van de ruimte (de mogelijkheid van massale uitsterving in de toekomst als gevolg van natuurrampen zoals vulkaanuitbarstingen of asteroïde-inslagen, of door door de mens veroorzaakte omstandigheden zoals klimaatverandering of nucleaire of biologische conflicten, kan niet volledig worden uitgesloten. De expansie in de ruimte om een ​​multiplanetaire soort te worden is een belangrijke langetermijnoverweging voor de mensheid. NASA's Artemis-programma is een van de eerste stappen richting toekomstige kolonisatie van de ruimte ). Menselijke bewoning in de diepe ruimte zal sterk afhangen van het vermogen om buitenaardse energie- en minerale grondstoffen in het zonnestelsel te exploiteren om bemande missies en ruimtekolonies te ondersteunen en in stand te houden^.

Als dichtstbijzijnde hemellichaam biedt de maan vele voordelen. Ze beschikt over een verscheidenheid aan mineralen en materialen die gebruikt kunnen worden voor de productie van drijfstoffen voor ruimtetransport , zonne-energiecentrales, industriële installaties en structuren voor menselijke bewoning² . Water is cruciaal voor langdurige menselijke bewoning in ^de ruimte . Er is overtuigend bewijs van waterijs in de poolgebieden van ^de maan³ dat toekomstige maanbases kunnen gebruiken om menselijke bewoning mogelijk te maken. Water kan ook lokaal op de maan worden gebruikt om raketbrandstof te produceren, wat ruimteverkenning economisch aantrekkelijk zal maken. Gezien de lage zwaartekracht kan de maan dienen als een efficiëntere lanceerbasis voor missies naar Mars en andere hemellichamen.

De maan heeft ook een enorm potentieel aan 'ruimte-energie' (oftewel energiebronnen in de ruimte), wat een veelbelovende oplossing biedt voor de groeiende energiebehoeften van de wereldeconomie (door de conventionele energievoorziening op aarde aan te vullen) en de behoefte aan een energiebron in de ruimte voor toekomstige ruimteverkenningen. Door het ontbreken van een atmosfeer en de overvloedige hoeveelheid zonlicht is de maan uitermate geschikt voor het opzetten van zonne-energiecentrales die onafhankelijk zijn van de aardse biosfeer en die goedkope en schone energie aan de wereldeconomie kunnen leveren. Collectoren op het maanoppervlak kunnen zonlicht omzetten in microgolven of laserstraling, die vervolgens naar aardse ontvangers kunnen worden geleid om in elektriciteit te worden omgezet^.

Succesvolle ruimteprogramma's verbinden burgers emotioneel met elkaar, versterken het nationalisme en zijn bronnen van nationale trots en patriottisme. Maan- en Marsmissies hebben landen ook geholpen bij het verwerven en herwinnen van een machtspositie binnen de internationale gemeenschap, met name in de nieuwe multipolaire wereldorde sinds het einde van de Koude Oorlog en de ineenstorting van de Sovjet-Unie. Het Chinese maanprogramma is hiervan een goed ^voorbeeld.

Een van de belangrijkste drijfveren achter de maanrace 2.0 is wellicht de strategische rivaliteit tussen de Verenigde Staten en het ambitieuze China in de nieuwe wereldorde. Deze rivaliteit kent twee belangrijke aspecten: "bemande Marsmissies met bijbehorende basiskampen op de maan" en "bewapening van de ruimte", resulterend in de ontwikkeling van ruimtegebaseerde wapen- en verdedigingssystemen⁷ ^. Het idee van gezamenlijk eigendom van de ruimte zal waarschijnlijk worden uitgedaagd door de Artemis -maanmissie⁸ , ^die is ontwikkeld door de VS en hun internationale partners zoals Canada, ESA en India. China heeft ook een soortgelijke bemande missie en een onderzoeksstation op de zuidpool van de maan gepland in samenwerking met Rusland. Interessant is dat India's Chandrayaan 3 onlangs een zachte landing op de zuidpool van de maan heeft gemaakt. Er zijn aanwijzingen voor samenwerking tussen India en Japan voor toekomstige maanmissies.

De strategische rivaliteit tussen de belangrijkste spelers, in combinatie met de toenemende spanningen over andere factoren (zoals de grensconflicten van China met India, Japan, Taiwan en andere landen), kan leiden tot conflicten in de ruimte en de bewapening van de ruimte. Ruimtetechnologie heeft een tweeledig karakter en kan worden ingezet als ruimtewapen. De bewapening van ruimtesystemen met lasers ^zou met name de internationale vrede en harmonie ernstig verstoren.

*** 

DOI: https://doi.org/10.29198/scieu/2308271

***

Referenties:  

1. Ambrose WA, Reilly JF en Peters DC, 2013. Energiebronnen voor menselijke vestiging in het zonnestelsel en de toekomst van de aarde in de ruimte. DOI: https://doi.org/10.1306/M1011336 

2. Ambrose WA 2013. De betekenis van maanwaterijs en andere minerale hulpbronnen voor raketdrijfgassen en menselijke nederzettingen op de maan. DOI: https://doi.org/10.1306/13361567M1013540   

3. Li S., c.s. 2018. Direct bewijs van aan het oppervlak blootgesteld waterijs in de poolgebieden van de maan. Aarde-, atmosferische en planetaire wetenschappen. 20 augustus 2018, 115 (36) 8907-8912. DOI:  https://doi.org/10.1073/pnas.1802345115  

4. Criswell DR 2013. Het zon-maan-aarde zonne-elektrische energiesysteem om onbeperkte menselijke welvaart mogelijk te maken. DOI: https://doi.org/10.1306/13361570M1013545 & Maan-zonne-energiesysteem DOI: https://doi.org/10.1109/45.489729  

5. Zhang T., c.s. 2021. Evaluatie van ruimte-energie. Applied Energy Volume 292, 15 juni 2021, 116896. DOI: https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2021.116896  

6. Lagerkvist J., 2023. Loyaliteit aan de natie: maan- en marsverkenning voor blijvende grootsheid. Gepubliceerd op 22 augustus 2023. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-031-40037-7_4 

7. Zanidis T., 2023. De nieuwe ruimterace: tussen de grote mogendheden van onze tijd. Vol. 4 nr. 1 (2023): HAPSc Policy Briefs-serie. Gepubliceerd: 29 juni 2023. DOI: https://doi.org/10.12681/hapscpbs.35187 

8. Hanssen, SGL 2023. Streven naar de maan: onderzoek naar de geopolitieke betekenis van het Artemis-programma. Uit Munin. Verkrijgbaar bij https://hdl.handle.net/10037/29664  

9. Adkison, TCL 2023. Laserbewapeningstechnologieën van ruimtesystemen in ruimteoorlogvoering: een kwalitatieve studie. Proefschriften van de Technische Universiteit van Colorado. Verkrijgbaar bij https://www.proquest.com/openview/a982160c4a95f6683507078a7f3c946a/1?pq-origsite=gscholar&cbl=18750&diss=y  

***