Op 12 en 13 maart 2024 vond in Brussel een conferentie op hoog niveau plaats over wetenschapscommunicatie met als thema 'Het ontsluiten van de kracht van wetenschapscommunicatie in onderzoek en beleidsvorming'. De conferentie werd mede georganiseerd door de Vlaamse Onderzoeksstichting (FWO), het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FRS-FNRS) en Science Europe, in het kader van het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie (januari-juni 2024).
De conferentie werd bijgewoond door wetenschapscommunicatoren, onderzoeks- en financieringsorganisaties, beleidsmakers en andere belanghebbenden. De discussies draaiden om het belang van de integratie van wetenschapscommunicatie in onderzoeksecosystemen , het prioriteren van het belang ervan op verschillende niveaus, het betrekken van burgers en het pleiten voor publieke investeringen in onderzoek . De ontwikkeling van institutionele instrumenten om de communicatieve vaardigheden van onderzoekers te verbeteren; de erkenning van wetenschapscommunicatie als beroep; en de bestrijding van desinformatie waren enkele van de andere relevante onderwerpen die door de deelnemers werden besproken.
De belangrijkste aanbevelingen van de conferentie zijn:
- Stimuleer wetenschap communicatie binnen onderzoeksomgevingen door betere erkenning en ondersteuning. Er moet financiële steun worden verleend voor specifieke training in communicatieve vaardigheden; voor de verdere integratie van communicatieactiviteiten in loopbaantrajecten; en het bevorderen van nationale en internationale samenwerkingsplatforms om beste praktijken te delen. Onderzoekers moeten worden erkend en beloond voor hun inspanningen op het gebied van wetenschapscommunicatie als onderdeel van onderzoeksbeoordelingssystemen.
- Erken wetenschapscommunicatoren als professionals die op bewijs gebaseerde benaderingen toepassen, en wetenschapscommunicatie als een apart vakgebied en onderzoek. Samenwerking tussen onderzoekers en communicatoren is van cruciaal belang om ervoor te zorgen dat onderzoeksresultaten bruikbaar, toegankelijk en overdraagbaar zijn voor burgers en de samenleving als geheel, en om begrip van het wetenschappelijke proces binnen verschillende doelgroepen op te bouwen.
- Bevorderen en ontwikkelen van AI-geletterdheid en datatransparantie voor het verantwoorde gebruik van kunstmatige intelligentie in wetenschapscommunicatie. Het vertrouwen in AI zal afhangen van de betrokkenheid van de organisatie bij kwesties als verantwoording, transparantie, regulering en vooringenomenheid om de ethische en effectieve integratie van dit instrument in onderzoeks- en communicatiepraktijken te garanderen.
- Een reeks kernprincipes aannemen voor verantwoorde wetenschapscommunicatie, gebaseerd op transparantie, inclusiviteit, integriteit, verantwoordelijkheid, respect voor autonomie en tijdigheid. Dit maakt het noodzakelijk om uitdagingen aan te pakken zoals transparantie in wetenschappelijke communicatie, het bevorderen van een kritisch publiek debat, het vergroten van de mediageletterdheid, het respecteren van disciplinaire verschillen, meertaligheid en het prioriteren van de kritische denkvaardigheden en het vertrouwen van jongeren in de wetenschap.
Wetenschapscommunicatie verbindt onderzoek met het publiek, de overheid en het bedrijfsleven. Belanghebbenden zouden ernaar moeten streven om het te bevorderen als een essentiële pijler van onderzoek en innovatie ten behoeve van de samenleving.
***
Bronnen:
- Wetenschap Europa. Hulpbronnen – Strategische conclusies van de Wetenschapscommunicatieconferentie. Geplaatst op 25 maart 2024. Beschikbaar op https://scienceeurope.org/our-resources/science-communications-conference-strategic-conclusions/
***
