Uit onderzoek blijkt dat biologische voedselproductie een grotere impact heeft op het klimaat vanwege het grotere landgebruik.
Biologische voeding is de afgelopen tien jaar enorm populair geworden, omdat consumenten zich steeds bewuster worden van gezondheid en kwaliteit. Biologische voeding wordt op natuurlijke wijze geproduceerd door middel van biologische landbouw , waarbij de natuurlijke eigenschappen van voedsel worden gemaximaliseerd door het gebruik van chemicaliën tijdens de productie te minimaliseren. Biologische voeding bevat dus geen pesticiden, synthetische meststoffen of andere kunstmatige toevoegingen. Vlees, eieren en andere dierlijke producten worden biologisch genoemd als de dieren niet zijn blootgesteld aan antibiotica of groeihormonen. Elk biologisch geproduceerd voedingsproduct is ook duurder dan conventioneel voedsel, omdat de productie zonder chemicaliën of toevoegingen langer duurt en dus meer middelen vereist, zoals land en tijd. De vraag naar biologische voeding is aanzienlijk hoger en groeit snel in vergelijking met het aanbod, wat verder bijdraagt aan de hoge prijzen van biologische voeding.
Conventionele landbouw versus biologische landbouw
Onderzoekers van de Chalmers Universiteit van Technologie in Zweden hebben een nieuwe methodologie ontwikkeld om de impact van biologische landbouw op het klimaat te analyseren aan de hand van de factor landgebruik. Ze vergeleken de conventionele voedselproductie met de biologische productie. Hun onderzoek toonde aan dat de productie van biologisch voedsel leidt tot hogere emissies in het milieu . Zo hadden biologische erwten uit Zweden een bijna 50 procent hogere impact op het klimaat , terwijl dit voor andere voedingsmiddelen zoals Zweedse wintertarwe zelfs 70 procent hoger lag. Dit wordt toegeschreven aan twee factoren: ten eerste de grotere hoeveelheid land die nodig is voor biologische landbouw en ten tweede het feit dat er geen kunstmest wordt gebruikt, waardoor de opbrengst per hectare aanzienlijk lager ligt. Voor elk voedingsproduct, of het nu biologisch vlees of zuivel betreft, is er veel meer land nodig voor biologische productie dan voor conventionele landbouw . Dit grotere landgebruik leidt automatisch tot hogere CO2-uitstoot, omdat voor elk stuk land dat bewerkt moet worden, bossen worden gekapt. Ontbossing is verantwoordelijk voor 15 procent van de totale broeikasgasemissies op onze planeet . Simpel gezegd, het kappen van bomen veroorzaakt onherstelbare schade aan het milieu en het ecosysteem (flora en fauna).
'Koolstofopportuniteitskosten'
In hun in Nature gepubliceerde studie gebruikten onderzoekers voor het eerst een nieuwe meetmethode, de 'koolstofopportuniteitskosten', die de koolstofvoetafdruk evalueert aan de hand van de effecten van intensiever landgebruik en de bijdrage daarvan aan de CO2-uitstoot door ontbossing. De CO2-uitstoot werd afgezet tegen de totale voedselproductie, waarbij het aandeel biologisch voedsel duidelijk achterbleef. De hoeveelheid koolstof die in bossen is opgeslagen, werd meegenomen in de berekening, evenals de CO2-uitstoot als gevolg van ontbossing. Verrassend genoeg is de factor landgebruik en het effect daarvan op de CO2-uitstoot nog nooit eerder geanalyseerd in een eerdere studie, wellicht vanwege een gebrek aan eenvoudige en gemakkelijk toepasbare methoden. De nieuwe meetmethode 'koolstofopportuniteitskosten' maakt een eenvoudige maar gedetailleerde vergelijking mogelijk. De statistieken over de totale productie in het land en de totale opbrengst per hectare voor biologische en conventionele landbouw werden verstrekt door het Zweedse Ministerie van Landbouw.
Biologische landbouw maakt nooit gebruik van kunstmest, omdat de gewassen worden gevoed en verzorgd door voedingsstoffen die van nature in de bodem aanwezig zijn. Indien nodig worden alleen natuurlijke bestrijdingsmiddelen gebruikt. De keerzijde hiervan is dat waardevolle hulpbronnen zoals land, water en energie veel meer worden verbruikt in de biologische landbouw. Het is daarom belangrijk om te begrijpen hoe deze landbouw op de lange termijn duurzaam kan worden gemaakt. Volgens dit onderzoek is de consumptie van biologisch geteelde bonen of kip beter voor het klimaat dan bijvoorbeeld conventioneel geproduceerd rundvlees. En het eten van varkensvlees, kip, vis of eieren heeft een kleinere impact op het milieu dan bijvoorbeeld het eten van rundvlees of lamsvlees.
Deze studie kent echter wel beperkingen, aangezien ze zich beperkte tot een paar gewassen en slechts één regio van een land. De aanbeveling is dus niet om helemaal te stoppen met het consumeren van biologisch voedsel. Het is echter duidelijk dat biologisch voedsel, wat de impact op het klimaat betreft, slechter scoort dan conventioneel voedsel vanwege de landbouwmethoden . Er is nog steeds een gebrek aan substantieel wetenschappelijk bewijs dat aantoont dat biologisch voedsel gezonder of zelfs milieuvriendelijker is dan conventioneel geteeld voedsel. Dus zelfs als men ervan uitgaat dat biologisch voedsel beter is voor de mens, is het misschien niet zo goed voor de planeet ! Meer gegevens zijn zeker nodig om tot algemene conclusies te komen. De analyse in deze studie zou ook kunnen worden gerelateerd aan biobrandstoffen, aangezien de productie daarvan ook een groter landbouwoppervlak vereist dan conventionele brandstoffen.
***
Bron (nen)
Searchinger TD et al. 2018. Beoordeling van de efficiëntie van veranderingen in landgebruik voor mitigatie klimaat veranderen. Natuur en wandelen. 564(7735).DOI: http://dx.doi.org/10.1038/s41586-018-0757-z
***
