Eerste baarmoedertransplantatie van een overleden donor leidt tot een succesvolle geboorte van een gezonde baby.
Onvruchtbaarheid is een moderne aandoening die minstens 15 procent van de bevolking in de vruchtbare leeftijd treft . Een vrouw kan permanent onvruchtbaar worden door onderliggende aandoeningen zoals ovulatieproblemen, beschadigde eileiders, slechte eicellen, enzovoort. Er zijn ook gevallen waarin een vrouw wel eicellen in de eierstokken kan produceren, maar zonder baarmoeder geboren wordt en daardoor geen kind kan krijgen. Dit wordt baarmoederonvruchtbaarheid genoemd, waarvan de belangrijkste oorzaken geboortedefecten, letsel of ziekten zoals kanker kunnen zijn. Zulke vrouwen kunnen ervoor kiezen om kinderen te adopteren of een draagmoeder in te schakelen die de baby gedurende de zwangerschap draagt. Als iemand een eigen kind wil , is een baarmoedertransplantatie nodig. Een belangrijke medische doorbraak in 2013 maakte het mogelijk om een baarmoeder van een 'levende' donor te gebruiken, meestal een naaste die bereid is deze af te staan. Na de baarmoedertransplantatie kan de patiënt een kind krijgen. Het gebruik van een 'levende' donor had echter een grote beperking, uiteraard vanwege het tekort aan donoren.
De baarmoeder transplanteren
Medische wetenschappers zochten naar een alternatief voor het gebruik van levende donoren en kwamen op het idee om de baarmoeder van een overleden donor te gebruiken. Eerdere pogingen tot transplantatie hadden al minstens tien mislukte pogingen opgeleverd, omdat verschillende factoren een rol spelen. De belangrijkste factor is het in leven houden van het orgaan (de baarmoeder) na het overlijden van de donor. Dit is een enorme uitdaging. In een wetenschappelijke doorbraak op het gebied van baarmoederonvruchtbaarheid is een vrouw die zonder baarmoeder geboren is, als eerste bevallen van een levend kind – een gezond meisje van 2,7 kg – na een baarmoedertransplantatie van een overleden donor. In het onderzoek transplanteerden de wetenschappers de baarmoeder nadat de zuurstoftoevoer naar het orgaan gedurende bijna acht uur was onderbroken.
Deze vrouwelijke patiënt werd geboren met het Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser-syndroom, een aandoening waarbij delen van het voortplantingssysteem, zoals de baarmoeder, zich niet ontwikkelen, hoewel andere organen zoals eierstokken (die eieren produceren) zich normaal ontwikkelen en vrouwen gewoonlijk ook de puberteit bereiken . De baarmoederdonor was een 45-jarige vrouw die stierf aan een hersenbloeding. De transplantatie-operatie was een hele uitdaging, het kostte bijna 10 en een half uur om de juiste verbinding te maken tussen de donorbaarmoeder en de bloedvaten, spieren en het geboortekanaal van de ontvangende vrouw.
Toen de transplantatie eenmaal voltooid was en de vrouw regelmatig ongesteld begon te worden, werd de bekleding van de baarmoeder na ongeveer zeven maanden voldoende verdikt om bevruchte eicellen te transplanteren die eerder in de IVF-behandeling vóór de transplantatieoperatie waren ingevroren. IVF werd gebruikt om de eieren van de patiënt te halen en gebruikt voor bevruchting in het laboratorium om embryo te produceren dat vervolgens in de baarmoeder werd getransplanteerd. De zwangerschap verliep redelijk normaal en ongecompliceerd. De patiënt had wel antibiotica nodig voor een nierinfectie die mogelijk meer risico met zich mee had kunnen brengen omdat een patiënt na een transplantatie afweeronderdrukkende medicijnen krijgt om het immuunsysteem te onderdrukken, zodat hij een transplantatie niet afwijst. De baby werd na 35 weken geboren via een keizersnede, waarna de baarmoeder uit het lichaam werd verwijderd, zodat de patiënt kon stoppen met het gebruik van immunosuppressiva.
Deze studie, gepubliceerd in The Lancet, levert solide bewijs voor het gebruik van organen van een overleden donor, wat veel vrouwen ten goede kan komen. In december 2018 was de baby zeven maanden en twintig dagen oud en gezond. Een groot voordeel van dit succes is dat er meer mensen bereid zijn organen te doneren na hun overlijden, waardoor er meer donoren beschikbaar komen. In vergelijking met orgaantransplantatie met een levende donor zijn de kosten en risico's bij orgaantransplantatie met een overleden donor ook lager.
Een controversieel debat
Aan deze transplantatiestudie zijn ook veel controversiële facetten verbonden. De patiënt moet bijvoorbeeld de last van immunosuppressieve geneesmiddelen dragen die het immuunsysteem aantasten en de ontvanger vatbaarder maken voor infecties en verwondingen. Het vrouwtje dat de baarmoedertransplantatie krijgt, loopt dus risico en deskundigen betogen of een dergelijk risico het nemen waard is. Ook in financiële termen is deze procedure erg duur, omdat het niet alleen een complexe transplantatie-operatie betreft die alleen door ervaren medische experts moet worden uitgevoerd, maar ook de kosten van IVF moeten worden meegewogen. Aangezien onvruchtbaarheid niet als een levensbedreigende aandoening wordt beschouwd, worden dergelijke enorme uitgaven voor behandeling, hetzij ondersteund door de overheid of door verzekeringsmaatschappijen, door veel beleidsmakers niet graag geaccepteerd.
***
Bron (nen)
Ejzenberg D et al. 2018. Levendgeborene na baarmoedertransplantatie van een overleden donor bij een ontvanger met baarmoederinfertility. The Lancet . 392(10165). https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)31766-5
***
Reacties zijn gesloten.