Onderzoekers hebben een groep cellen in de haarzakjes van muizen geïdentificeerd die belangrijk zijn voor zowel de vorming van de haarwortel, waardoor haargroei mogelijk wordt, als voor het behoud van de haarkleur. Dit onderzoek is gericht op het vinden van mogelijke behandelingen tegen vergrijzing en kaalheid.
Haarverlies bij mensen wordt veroorzaakt door diverse redenen, waaronder genetische aanleg, schildklierproblemen, hormonale schommelingen, kankerbehandelingen (chemotherapie), bijwerkingen van medicijnen en/of andere gezondheidsproblemen. Hoewel haarverlies vaker voorkomt bij mannen, kan iedereen haarverlies ervaren als gevolg van een van deze onderliggende aandoeningen. Haarverlies of dunner wordend haar is een ingrijpende gebeurtenis voor iedereen, mannen en vrouwen, en kan direct leiden tot een laag zelfbeeld, angst, depressie en/of andere emotionele problemen. De oorzaak hiervan hangt grotendeels samen met cultuur en maatschappelijke normen. Weelderig haar wordt immers geassocieerd met jeugd, schoonheid en een goede gezondheid. Voor de meeste mensen, zowel mannen als vrouwen, geeft hun haar hen zelfvertrouwen en zorgt het ervoor dat ze er mooi uitzien en zich mooi voelen. Kaalheid bij mannen treedt op wanneer er sprake is van overmatig haarverlies op de hoofdhuid. De meest voorkomende oorzaak hiervan is erfelijk haarverlies met de leeftijd, en voor deze vorm van kaalheid bestaat nog geen " genezing ". Sommige mensen accepteren het en camoufleren het met kapsels, hoeden, sjaals, enzovoort. Iedereen is echter op zoek naar een magische oplossing voor dit probleem van haarverlies.
Er zijn maar weinig effectieve behandelingen voor haaruitval. Onderzoekers beweren dat haaruitval mogelijk omkeerbaar is, of dat het dunner worden van het haar in ieder geval kan worden afgeremd in gevallen waarin er nog geen sprake is van volledige haaruitval. Behandelingen, waaronder medicatie en zelfs chirurgie, zijn voorgesteld om haaruitval te vertragen en haargroei te bevorderen. Bij aandoeningen zoals plaatselijk haarverlies (veroorzaakt door een genetische aandoening genaamd alopecia areata) wordt beweerd dat het haar binnen een jaar na de behandeling volledig kan teruggroeien. Sommige van deze behandelingen worden echter zonder vergunning uitgevoerd en brengen risico's met zich mee voor de patiënt. De meeste behandelingen zijn na de eerste kuur niet effectief, oftewel na een succesvolle behandeling keert de situatie snel terug naar de oorspronkelijke staat, waardoor patiënten de behandeling steeds opnieuw moeten ondergaan. Wetenschappers over de hele wereld proberen al lange tijd de oorzaak van haaruitval en vergrijzing te achterhalen om een oplossing te vinden die niet alleen voor iedereen geschikt is, maar ook minimale bijwerkingen heeft.
Een hoopvolle studie uitgevoerd aan de UT Southwestern University, VS, onderzoekers hebben de reden achter het grijs worden van ons haar ontdekt en ze hebben ook precies geïdentificeerd welke cellen direct aanleiding geven tot haar. Het project was aanvankelijk gericht op het proberen te begrijpen van verschillende vormen van tumoren bij mensen door een zeldzame genetische aandoening, neurofibromatose genaamd, bij muizen te bestuderen, die goedaardige tumoren veroorzaakt op het bedekken of omhulsel van zenuwen. Het onderzoek nam echter een wending en onderzoekers ontdekten in plaats daarvan de rol van een eiwit genaamd KROX20 in haarkleur, wat vervolgens tot deze unieke bevinding leidde.
Vergrijzing van haar en kaalheid begrijpen
Het eiwit KROX20 (ook wel EGR2 genoemd) wordt doorgaans geassocieerd met zenuwontwikkeling. Tijdens experimenten zagen onderzoekers dat een muis volledig grijs haar kreeg, wat hen ertoe bracht de mogelijke rol van dit eiwit bij haargroei en pigmentatie verder te onderzoeken. Het eiwit KROX20 'veranderde' in huidcellen, die vervolgens de haarschacht 'veranderden' waaruit het haar ontstaat. Dit maakte duidelijk dat het KROX20-eiwit een belangrijke rol speelt. Deze haarvoorlopercellen produceren een eiwit genaamd stamcelfactor (SCF), dat essentieel is voor haarpigmentatie en dus verantwoordelijk is voor het vergrijzen van het haar, omdat gepigmenteerd haar betekent dat het zijn kleur heeft verloren. Toen dit SCF-gen in de haarvoorlopercellen van muizen werd verwijderd, verloor hun vacht zijn kleur omdat er geen nieuw pigment (melanine) meer in het haar werd afgezet tijdens de groei. Dit proces begon al vroeg in het leven van de muizen en hun haar werd wit vanaf 30 dagen oud. Na negen maanden was al hun haar wit. Bovendien bleek dat als KROX20-producerende cellen werden verwijderd, de muizen geen haar meer kregen en kaal werden. Deze twee tests gaven een volledig beeld van de belangrijke genen die nodig zijn voor zowel haargroei als haarkleur. Hoewel deze twee theorieën al bekend waren als betrokken bij haarvorming en pigmentatie, was het onbekende aspect dat in deze studie werd ontdekt de gedetailleerde beschrijving van wat er gebeurt wanneer de stamcellen naar de basis van de haarzakjes bewegen, welke cellen in de haarzakjes SCF produceren en welke cellen uiteindelijk het KROX20-eiwit aanmaken. De exacte cellen en hun details zijn voor het eerst beschreven in deze studie, gepubliceerd in Genes and Development . Het is duidelijk dat cellen met functionerend KROX20 en SCF naar de basis van het haarzakje bewegen en interageren met pigmentproducerende melanocyten, waarna ze uiteindelijk uitgroeien tot gepigmenteerd (volwassen pigment = kleur) haar. De studie was gericht op een beter begrip van de identiteit van progenitorcellen in de matrix en de mechanismen waarmee ze de componenten van de haarschacht reguleren.
Bestudeer veroudering en vind een remedie tegen kaalheid
Deze onthulling kan worden gebruikt om verder onderzoek te doen naar veroudering waardoor mensen grijze haren krijgen, waarom haaruitval meestal wordt gezien bij oudere mensen en de ultieme kaalheid bij mannen, die genetisch bepaald is. Als de oorzaak van grijzend haar bekend is, kan het verlies van haarkleur worden gestopt en als het al is gebeurd, kan het worden teruggedraaid en hoe. Dit onderzoek heeft zeker geleid tot een zeer gedetailleerd begrip van een belangrijk biologisch proces dat kan helpen om manieren te vinden om een probleem te stoppen, te veranderen of te corrigeren. De studie zelf bevindt zich in een zeer vroeg stadium en het huidige werk dat bij muizen wordt gedaan, moet worden uitgebreid naar mensen voordat het ontwerp van behandelingen kan beginnen. Auteurs stellen dat deze studie voldoende kennis heeft opgeleverd om het probleem van haaruitval en haarveroudering aan te pakken. Ze suggereren dat er een actuele verbinding (een crème of een zalf) kan worden gemaakt die veilig het noodzakelijke gen aan de haarzakjes kan leveren om de problemen te verhelpen.
***
Bron (nen)
Liao CP et al. 2017. Identificatie van haarschachtvoorlopers die een niche creëren voor haarpigmentatie. Genes & Development. 31(8). https://doi.org/10.1101/gad.298703.117.
***
