Genetische studie gebaseerd op oud DNA geëxtraheerd uit de skeletresten ingebed in de gipsen afgietsels van Pompeii van de slachtoffers van de vulkaanuitbarsting van de Vesuvius in 79 n.Chr. spreekt traditionele interpretaties over de identiteit en relaties van de slachtoffers tegen. Studie toont ook aan dat de Pompeianen afstammen van recente immigranten uit het oostelijke Middellandse Zeegebied, wat in lijn is met het kosmopolitisme dat in het hedendaagse Romeinse rijk werd waargenomen.
Pompeii was een oude Romeinse havenstad in Italië. Een enorme vulkaanuitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus verwoestte en begroef de stad onder as, waarbij duizenden inwoners omkwamen. De vormen en gedaantes van de slachtoffers bleven bewaard door verdichting van puimsteenlapilli en asafzettingen van de vulkaanuitbarsting rond de lichamen. De contouren van de lichamen werden enkele eeuwen later door onderzoekers teruggevonden door de holtes met gips te vullen. De gipsafgietsels die zo ontstonden, zijn ingebed met skeletresten van de inwoners van de stad.
De genetische studies met menselijke resten die in de gipsen afgietsels waren ingebed, ondervonden uitdagingen vanwege de moeilijkheden bij het terugwinnen van oud DNA. Met behulp van PCR-gebaseerde methoden konden onderzoekers genetische gegevens uit korte stukken mitochondriaal DNA halen. Nieuwere technologieën hebben de extractie van hoogwaardig oud DNA (aDNA) uit tanden en rotsbeenderen mogelijk gemaakt.
In een studie die op 7 november 2024 werd gepubliceerd, genereerden de onderzoekers voor het eerst genoomwijde oude DNA- en strontiumisotopengegevens van de menselijke resten in de gipsen afgietsels om de oude Pompeïsche bevolking te karakteriseren. Conclusies uit de genetische analyse blijken in strijd te zijn met het traditionele verhaal.
Traditioneel wordt "de volwassene die een gouden armband draagt met een kind op schoot" geïnterpreteerd als "moeder en kind", terwijl "een paar individuen die in een omhelzing zijn gestorven" als zussen worden beschouwd. Genetische analyse wees echter uit dat de volwassene in het eerste geval een man was die geen familie was van het kind, wat de traditionele moeder-kindinterpretatie ontkracht. Evenzo bleek ten minste één individu in het tweede geval van een paar individuen in een omhelzing een genetische man te zijn, wat de traditionele interpretatie van zussen weerlegt. Dit laat zien dat het bekijken van het verleden met de moderne aannames over gendergerelateerd gedrag mogelijk niet betrouwbaar is.
Uit het onderzoek bleek ook dat de Pompeiërs voornamelijk afstamden van recente immigranten uit het oostelijke Middellandse Zeegebied, wat in lijn is met het kosmopolitisme van het toenmalige Romeinse Rijk.
***
Referenties:
- Pilli E., c.s. 2024. Oud DNA daagt gangbare interpretaties van de gipsafgietsels van Pompeii uit. Current Biology. Gepubliceerd op 7 november 2024. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cub.2024.10.007
- Max-Planck-Gesellschaft. Newsroom – DNA-bewijs herschrijft verhaal van mensen die begraven zijn bij de uitbarsting van Pompeii. Geplaatst op 7 november 2024. Beschikbaar op https://www.mpg.de/23699890/1106-evan-dna-evidence-rewrites-story-of-people-buried-in-pompeii-eruption-150495-x
***
Gerelateerde artikelen
- Fossielen van oude chromosomen met intacte 3D-structuur van uitgestorven wolharige mammoet (22 juli 2024).
- aDNA-onderzoek ontrafelt 'familie- en verwantschapssystemen' van prehistorische gemeenschappen (31 juli 2023)
***
